Δεκεμβριανά και παπανδρεϊκές χρήσεις της ιστορίας

56 χρονών «τότε» και «τώρα»…

Γ. Παπανδρ�ου και Τσώρτσιλ, Ρώμη, Αύγουτος 1944

Αν στον επίσημο λόγο η αμήχανη σιωπή για εκείνο το μακρινό Δεκέμβρη του 1944 είναι μάλλον αναμενόμενη, λιγότερο αναμενόμενη είναι η εξαίρεση που εντοπίσαμε στον κυριακάτικο -και δη δεξιό- τύπο. Η τελευταία Καθημερινή της Κυριακής φιλοξενεί ένα κείμενο του έγκριτου νομικού και ιστορικού του δικαίου Ν. Αλιβιζάτου με τίτλο «ήταν αναπότρεπτος ο εμφύλιος πόλεμος;», που εκφωνήθηκε σε πρόσφατη εκδήλωση του «ιδρύματος Γεώργιος Παπανδρέου». Για να υποστηρίξει βασικά πως κατά τη σύντομη πρωθυπουργία του 1944,  «το εγχείρημα του Γ. Παπανδρέου για εθνική ενότητα και αποτροπή του Εμφυλίου ήταν ειλικρινές», όμως «οι συνθήκες δεν ήταν ακόμη ώριμες», ο συγγραφέας υιοθετεί ένα ύφος «αποστασιοποιημένης» και «ψύχραιμης» αποτίμησης της ιστορίας.

Άντι για άλλο σχόλιο θα σταθούμε μοναχά σε μια φαινομενικά ασήμαντη λεπτομέρεια, που εντοπίσαμε από «επαγγελματική διαστροφή».  Γιατί ακόμα και στα πιο «νηφάλια» κείμενα, κάποιες αδιόρατες ρητορικές λεπτομέρειες είναι αρκετές για να προδώσουν αμετάκλητα τις ιδεολογικές προθέσεις του συγγραφέα τους. Σε μιαν αποστροφή του,  ο Ν.Α. κρίνει σκόπιμο να αναφέρει πως «ο 56χρονος τότε Παπανδρέου έπρεπε να αποδείξει ότι συγκέντρωνε ξεχωριστές δυνατότητες»… Εκ πρώτης όψεως αυτή η αναφορά μοιάζει απλά να προσθέτει γλαφυρότητα στην περιγραφή. Αν όμως λάβει κανείς υπόψη πως ο συνονόματος εγγονός του εν λόγω ανδρός είναι σήμερα 56 χρονών, τότε η όλη ανάλυση φωτίζεται αλλιώς και η ιστορία με τις «συνθήκες που δεν ήταν ακόμα ώριμες» εμφανίζεται ως μια ατυχής αλληγορία του παρόντος.

Κατά τ’άλλα, πολλές είναι οι κριτικές παρατηρήσεις που θα μπορούσε να κάνει κανείς στο βασικό επιχείρημα του κειμένου. Αν μη τι άλλο, η επιλεκτική χρήση μαρτυριών της εποχής είναι απελπιστικά στενή: ο Ν.Α. διαβάζει, σχεδόν αποκλειστικά, το ημερολόγιο του θείου του Γ. Θεοτοκά, προσωπικού συμβούλου και οπαδού του Γ. Παπανδρέου εκείνο τον καιρό, και αγνοεί επιδεικτικά άλλες μαρτυρίες για τη στάση του «πρωθυπουργού της Μεγάλης Βρετανίας» που κρυβόταν στη σουίτα του παριστάνοντας τον άρρωστο σαν ξεσπούσαν τα Δεκεμβριανά (όπως αναφέρει ο Κανελλόπουλος στο ημερολόγιό του), ή για τις επανειλημμένες εκκλήσεις του στον Τσώρτσιλ (από το καλοκαίρι κιόλας του 1944)  για στρατιωτική βοήθεια ούτως ώστε να χτυπήσει τον ΕΛΑΣ.

papandreou-familyΜα αυτά είναι θέματα μιας άλλης κουβέντας για μια τραυματική σελίδα της σύγχρονης ιστορίας μας, για την οποία έχουν ήδη χυθεί (και κατά πάσα βεβαιότητα θα συνεχίσουν να χύνονται) τόνοι μελάνης. Για το Ν.Α. όμως, που άλλοτε και αλλιώς έχει συμβάλλει στη διερεύνηση αυτών των ερωτημάτων, καταπώς φαίνεται επί του παρόντος άλλο είναι το θέμα: τί κληροδότησε ο οίκος των Παπανδρέου στο νεώτερο πολιτικό του γόνο, πέρα από την απόσταση και το φόβο του παππού του για την αριστερά και το λαϊκό κίνημα;

Έλα ντε…

Advertisements

12 Σχόλια to “Δεκεμβριανά και παπανδρεϊκές χρήσεις της ιστορίας”

  1. :^)
    μ’αρέσει να με διορθώνουν, βελτιώνομαι…

  2. Εκείνο το Facebook, πάντως, ακόμα περιμένει…
    Σε αναμμένα κάρβουνα με κρατάτε, είναι δίκαιον?

  3. Τσ, τς. Πάλι λάθος; Και το θεωρούσαμε έγκριτο, σαν τον Αλιβιζάτο. Ευτυχώς που υπάρχει το Θεώρημα και αγρυπνά (Σιγά που σ αρέσει να διορθώνουν, Μαυροχάλι. )

  4. Τέλος πάντων, με τα γλωσσικά χάνουμε την ουσία. Και η ουσία είναι τι κληρονόμησε ο οίκος Παπανδρέου στον πολιτικό του γόνο.

  5. Τι κληροδότησε; Ενα ρολόι και ένα ρόλο σε μια μέτρια επιθεώρηση για τους μετά το Βατοπέδι κραδασμούς, φάρσα μάλλον.

  6. Πάντως εμάς μας αφήνει αδιάφορους η κληρονομιά του παπατζή, πολλώ μάλλον αυτές τις ώρες…
    αυτό ήταν άλλωστε και το κίνητρο του σχολίου μας…
    αλλά και να ανταποκριθούμε και στο αίτημα του (αχάριστου) θεωρήματος να γράψουμε κάτι…

  7. Καθόλου αχάριστο το θεώρημα, καλά μου μαυραχάλια. Ίσα ίσα, από τη χαρά μου που επιτέλους ανοίξατε τα πατζούρια του μπλογκ, έσπευσα να σας πλευρίσω χαριτωμένα (προσπάθησα, πάντως…) και να σας δείξω πόσο το φχαριστήθηκα!
    Να περνάτε να μας βλέπετε όποτε έχετε καιρό (lol), εμείς είπαμε, εδώ, φυλάμε Θερμοπύλες και σας περιμένουμε καρτερικά 😉

  8. Μαύρο Χάλι και μαύρες μέρες!

  9. Ο παππούς του μας έσωσε και ο εγγονός αναμένεται να πράξει το ίδιο. (+4,8%)

  10. Δεν ήταν τυχαία τελικά η αναφορά του Γεωργίου Παπανδρέου αυτές τις ημέρες στον Παππού του, που ήταν ο γνωστός ΑμερικανόΆγγλο δουλος που χτύπησε το λαικό κίνημα στην εξέργερση των Δεκεμβριανών…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: