το «αναγκαίο τίμημα» και άλλα ευφυολογήματα

(Μια λεπτομέρεια στην ιστορία της αρχαίας Αθήνας επιτρέπει ( ; ) έναν ξεκαρδιστικό συλλογισμό.)

Μετά την συντριβή του 404 από την Πελοποννησιακή συμμαχία η Αθήνα συνθηκολογεί και το μέλλον της κρέμεται από μια κλωστή. Θηβαίοι και Κορίνθιοι εισηγούνται στο συνέδριο της συμμαχίας με θέρμη και απαιτούν τίποτα λιγότερο από ισοπέδωση: οι κάτοικοι να πουληθούν ως σκλάβοι και εκεί που στέκονται η Αγορά, τα Δικαστήρια, τα Λιμάνια, η Ακρόπολη να ξαναρχίσει να φυτρώνει φλυσκούνι και άγρια μέντα και να βόσκουν κατσίκες.

Οι Σπαρτιάτες διαφωνούν — δεν πρέπει εξάλλου επ’ ουδενί Θηβαίοι και Κορίνθιοι να πάρουν πολύ αέρα και μια σχετικά δυνατή αλλά απολύτως ελεγχόμενη Αθήνα είναι ο καλύτερος εγγυητής γι’ αυτό — και αφήνουν την πόλη σχετικά ανέπαφη (μόνο τα μακρά τείχη και τον στόλο όχι) και επιβάλλουν το καθεστώς των τριάκοντα τυράννων.

Μέσα σε οκτώ μήνες εκτελούνται με συνοπιτικές ή και χωρίς καθόλου διαδικασίες 1500 περίπου πολίτες και μέτοικοι, χιλιάδες καταφεύγουν στην εξορία και χάνουν τα πάντα, τα οποία δημεύουν οι τύραννοι.

Κι όμως ίσως είναι η βία των Τριάκοντα το μικρότερο κακό, το αναγκαίο τίμημα που έπρεπε να πληρωθεί για να αποφευχθεί η ισοπέδωση. Ίσως υπάρχει ένα ελάχιστο βίας που πρέπει να καταβάλλεται από καιρού εις καιρόν, σε κρίσιμες στιγμές. Και ίσως να πρέπει να είναι κανείς ευχαριστημένος αν γλυτώσει με το ελάχιστο.

Η ιστορία έχει αίσιο τέλος: οι Θηβαίοι (οι «της ισοπέδωσης») βοηθούν τους φυγάδες δημοκρατικούς να συγκροτηθούν, να αντεπιτεθούν, να συντρίψουν τους τυράννους και να ανακτήσουν την εξουσία, ξαναφέρνοντας στην Αθήνα την δημοκρατία. Πράγμα βέβαια που θα ήταν αδύνατον, αν είχε γίνει όπως αρχικά θέλαν οι Θηβαίοι, αν τελικά οι Αθηναίοι είχαν πληρώσει το μέγιστο τίμημα βίας.

Ευτυχώς που βρέθηκαν εκείνοι οι τριάκοντα.

(Μέρες που είναι, άσχετα γράφουμε.)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: