ο 3ος Παγκόσμιος ή ο 2ος Ψυχρός Πόλεμος;*

bush.jpg

«Non c’è nessun dopoguerra»
Wu Ming, 1954

Πριν από δυο βδομάδες, ο Βλαντιμίρ Πούτιν πραγματοποίησε την πρώτη επίσκεψη Ρώσου προέδρου στην Τεχεράνη από το 1943, όταν, μεσούντος του Β’ παγκοσμίου Πολέμου, οι ηγέτες των τριών Συμμάχων πραγματοποίησαν εκεί την ομώνυμη διάσκεψη. Η αντίδραση από την άλλη όχθη του Ατλαντικού ήταν άμεση: ο G.W. Bush Jr., πρόεδρος των ΗΠΑ, κάλεσε έκτακτη συνέντευξη τύπου για να δηλώσει απερίφραστα: «έχουμε στο Ιράν έναν ηγετη που έχει ανακοινώσει πως θέλει να καταστρέψει το Ισραήλ. Είπα λοιπόν στο κόσμο πως αν σας ενδιαφέρει να αποφύγετε τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, πρέπει να τους εμποδίσετε να αποκτήσουν την γνώση που τους είναι αναγκαία για να κατασκευάσουν πυρηνικά όπλα.»

Είναι, εξ’ όσων γνωρίζουμε, η πρώτη φορά μετά την λήξη του ψυχρού πολέμου που ανώτερος επίσημος αξιωματούχος μιας μεγάλης δυναμης χρησιμοποιεί ευθέως και απερίφραστα την απειλή παγκοσμίου πολέμου.

Μετά το τραγικό τέλος του Β’ παγκοσμίου πολέμου με τις ατομικές βόμβες στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, κάθε διεθνης κρίση του Ψυχρού Πολέμου, έπαιρνε αμέσως παγκόσμιες διαστάσεις και στην παραμικρή της λεπτομέρεια. Στην κρίση του Σουέζ το 1956, της Κούβας το 1961, στον πόλεμο του Γιομ-Κιπούρ, κάθε φορά που οι πυρηνικές υπερδυνάμεις του πλανήτη βρίσκοταν αντιμέτωπες σε μια περιφερειακή σύγκρουση, κυβερνήσεις, πολιτικά κόμματα και κοινωνικά κινήματα βρέθηκαν κάθε φορά σε επιφυλακή, η συζήτηση άνοιγε σε παγκόσμιο επίπεδο και κάθε φορά, ο «ρεαλισμος» νικούσε κάτω και από την πίεση του λαϊκού παράγοντα των αντιπυρηνικών, αντιιμπεριαλιστικών ή/και αντιπολεμικων κινημάτων στην καρδιά των εμπλεκομένων χωρών.

Τούτη τη φορά η είδηση πέρασε στα «ψιλά» του Ευρωπαϊκού τύπου για να ξεχαστεί αμέσως μετά στη συνεχή ροή ειδήσεων που συνθέτει την κορεσμένη από πληροφορίες καθημερινότητά μας. Έτυχε όμως κάποιος από εμάς να βρίσκεται εκείνες τις μέρες στην Αμερική. Ακόμα και αν η δήλωση Μπους περί Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου ήταν μια στιγμιαία «ρητορική υπερβολή», θα ήταν ισχυρός λόγος για να ανατριχιάζει κανείς σύγκορμα, το γεγονός ότι του επιτρέπονται τέτοιες υπερβολές. Δεν ήταν όμως απλώς γλωσσικό ολίσθημα. Όποιος παρακολουθούσε και παρακολουθεί την ειδησιογραφική επικαιρότητα στις ΗΠΑ, θα έβλεπε διακεκριμένους δημοσιογράφους-opinion makers να ερμηνεύουν τα λόγια του Προέδρου, ως μια επιβεβλημένη Αμερικανική θέση-απάντηση σε όποιον αφελή πιστεύει πως με απλή διαπραγμάτευση μπορεί να εκτονωθεί η ένταση με το Ιράν. (βλ. π.χ. εδώ)

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός Αμερικανολόγος για να αντιληφθεί πως πρόκειται για μια μεθοδευμένη εκστρατεία προετοιμασίας μιας κοινωνίας για πόλεμο, ειδικά σε συνθήκες οικονομικής ύφεσης (νέο ιστορικό ρεκόρ η τιμή του πετρελαίου), κι ενόψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων, μιας μάλλον ξεπερασμένης πολιτική διαδικασία από την οποία όμως δεν έχουν ακόμα απαλλαχθεί στην άλλη όχθη του Ατλαντικού. Και δεν χρειαζεται να είναι κανείς ιδιαίτερα ευαίσθητος για να του σηκώνεται η τρίχα απέναντι στην ευκολία με την οποία μπορούν να μιλούν για τον Τρίτο Παγκόσμιο, που ως σήμερα παρέμενε στα πλαίσια των σεναρίων πολιτικής φαντασίας.

Οι μαζικές διαδηλώσεις του περασμένου Σαββάτου με πάνω από 100 χιλιάδες κόσμο να διαδηλώνει την αντίθεσή του στον πόλεμο σε Νέα Υόρκη, Σαν Φρανσίσκο, Σηάτλ, Βοστώνη και άλλες μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ, είναι μια από τις πρώτες αντιδράσεις στη σκλήρυνση της γραμμή των Ρεπουμπλικάνων. Ακόμα κι ο 81χρονος ασθενής Κάστρο, ενόψει μάλιστα νέων κυρώσεων που οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να επιβάλουν στην Κούβα, καταγγέλλει την εξέλιξη με ένα μικρό κείμενο με τίτλο «Μπους, Πείνα και Θάνατος».

Η μαζική δολοφονία των Ιαπώνων αμάχων με ατομικές βόμβες (που ήλθε να κλείσει τον κύκλο της μαζικής εξόντωσης και της εξαφάνισης του ορίου ανάμεσα σε στρατιώτες και αμάχους από τον πρώτο στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο), είχε θέσει ενα όριο στη «μεταπολεμική» εποχή μας: καθώς ένας επόμενος «παγκόσμιο πόλεμος» θα είναι και ο τελευταίος, ο ψυχρός πόλεμος αποτελούνταν από μια σειρά αδιάκοπων περιφερειακών συγκρούσεων που «εξήγαγαν» τον πόλεμο στις τέσσερις γωνιές του πλανήτη προκαλώντας εκ νέου εκατομμύρια θύματα, κάνοντας την εποχή μας να μοιάζει με έναν διαρκή πόλεμο όπου κάθε συζήτηση για μεταπόλεμο φαντάζει μια απλή φιλολογία για αφελείς. Ο δυτικός μας κόσμος της αφθονίας συντήρησε αυτήν τη συνειδητή αφέλεια για δεκαετίες. Κι αν ο πόλεμος της Γιουγκοσλαβίας τάραξε τη μακαριότητα της αιώνιας ειρήνης που βιάστηκαν να διακηρύξουν οι επιτελείς της ΣΙΑ μετά την πτώση του Τείχους, οι πρόσφατες δηλώσεις του «πλανητάρχη», που φαίνεται να παίρνει πρέφα κι αυτός πως ο τίτλος αυτός δεν αντιστοιχεί απολύτως στην πραγματικότητα, αφαιρούν το προσωπείο αυτής της αιματηρης παγκόσμιας ειρήνης και δε διστάζουν να απειλήσουν ξανά ανοιχτά την ανθρωπότητα με ολοκληρωτικό αφανισμό.

*ο τίτλος του παρόντος ποστ, απηχεί μια αντίστοιχη προβληματική που ανέπτυξε ο Rashid Khalidi, ένας από τους πιο «ενοχλητικούς» διανοουμένους της άλλης όχθης του Ατλαντικού, την ημέρα που έλαβαν χώρα οι περίφημες δηλώσεις Μπους, σε μια σύντομη ομιλία του, που είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s