για τους έκφυλους κι εκφυλισμένους καλλιτέχνες

Πριν από καμιά δεκαριά ημέρες (συγκεκριμένα στις 14. Σεπτ.) η σταθερά προσανατολισμένη στο μέλλον πολιτική συζήτηση στην γερμανία (Ιραν, Ιρακ, Αφγανιστάν, περιβαλλοντικό) αναστατώθηκε (ξανά) από ΤΟ παρελθόν. Ο αρχιεπίσκοπος της Κολωνίας αναπτύσσοντας μέσα στον καθεδρικό ναό, μπροστά στο ποίμνιό του τους στοχασμούς του για τον πολιτισμό και την κουλτούρα χρησιμοποίησε μια από τις (πολλές δεκάδες) απαγορευμένες λέξεις: „εκφυλισμένος“ (entartet).

Η διατύπωση: „όταν η κουλτούρα αποκόπτεται από την λατρεία του θεού, ο πολιτισμός αποστεώνεται, καταντά απλή τελετουργία και η κουλτούρα εκφυλίζεται“ (wo die Kultur von der Gottesverehrung abgekoppelt werde, erstarre der Kultus im Ritualismus und die Kultur entartet.) Η λέξη „εκφυλίζεται“ σε αυτά μάλιστα τα συμφραζόμενα παραπέμπει ευθέως στην εθνικοσοσιαλιστική ρητορική, και ξεσήκωσε βεβαίως σφοδρές αντιδράσεις από τον πολιτικό και καλλιτεχνικό κόσμο καθώς και από τους εκπροσώπους της εβραϊκής κοινότητας. Η καθολική εκκλησία πάλι δεν αποδέχτηκε την κριτική, την απέρριψε ως άδικη και υπερασπίστηκε τον καρδινάλιο.

(Γενικά η καθολική εκκλησία, της οποίας η κεφαλή διαθέτει ούτως ή άλλως το αλάθητο, παραδέχεται σφάλματα μόνο αν πεντέξι ιατροδικαστικές πιστοποιούν βιασμούς ανηλίκων από εκπροσώπους του θεού ή αν έχουν περάσει καμιά τρακοσαριά χρόνια από την διάπραξη του εγκλήματος (τα „σφάλματα“ της εκκλησίας είναι αρκετά συχνά εγκλήματα). Αυτή είναι και μια από τις μεγαλύτερες διαφορές από την ορθόδοξη εκκλησία, της οποίας η κεφαλή ΔΕΝ διαθέτει το αλάθητο· εδώ δεν παραδέχονται ποτέ σφάλματα.)

Η χώρα αυτή δεν θα πάψει να με εκπλήσσει με τον τρόπο που έχει κατορθώσει να κάνει τις ενοχές της προπέτασμα καπνού, που συγκαλύπτει αντί να αποκαλύπτει. Νομίζω ότι καθένας που δεν συνδέει αυτόματα την λέξη „εκφυλισμένος“ με την χροιά της φωνής του Χίτλερ διαβάζει στην δήλωση του καρδιναλίου μια εξωφρενική σκέψη: κάθε πολιτισμική δημιουργία που δεν συνδέεται με την θρησκευτική πίστη δεν νοείται ως τέτοια. Ή αλλιώς, θετικά διατυπωμένο: ο πολιτισμός πρέπει να συνδέεται οπωσδήποτε με την θρησκεία. Η κριτική όμως δεν εστίασε σε αυτή την αλαζονική δήλωση, στο γεγονός ότι η εκκλησία έχει βαλθεί να ονομάζει όποιον/όποια δεν πιστεύει όχι μόνο εξ ορισμού ανήθικο/-η αλλά και απολίτιστο/-η. Ούτε για μια στιγμή στην συζήτηση δεν τέθηκε το θέμα αυτό. Τα φαντάσματα του παρελθόντος σκέπασαν ξανά και συγκάλυψαν τα αδερφάκια τους του παρόντος. Συγκάλυψαν το γεγονός ότι η χρήση της απαγορευμένης λέξης δεν παραπέμπει απαραίτητα στους ναζήδες αλλά είναι το φυσικό επακόλουθο μιας τέτοιας αντίληψης. Μιας βαθιά φασιστικής νοοτροπίας που δεν έχει ανάγκη από πρότυπα. Μιας νοοτροπίας που επιδεικνύει ολοένα και μεγαλύτερη επιθετικότητα στην Ευρώπη.

Τελικά η καθολική εκκλησία είχε μάλλον δίκιο. Τίποτα πιο ξένο για τον κ. Μάιζνερ από τον εθνικοσοσιαλισμό. Ο άνθρωπος έχει δικό του ολοκληρωτισμό βαθιά χαραγμένο στον εξελιγμένο του και μη-εκφυλισμένο εγκέφαλο.

Υ.Γ. Θα είχε πολύ ενδιαφέρον να εξετάσει κανείς την δήλωση του αρχιεπισκόπου από την σκοπιά της ιστορίας των τελετουργιών και της ανθρωπολογίας. Με εξοργίζει όμως τόσο πολύ, ώστε εγώ αδυνατώ.

Υ.Γ. 2 Το παρασκήνιο της δήλωσης: στον μεγάλο γερμανό καλλιτέχνη G. Richter ανατέθηκε από το κοσμικό συμβούλιο που διαχειρίζεται τον καθεδρικό ναό της Κολωνίας να κατασκευάσει ένα βιτρό, προς αντικατάσταση κάποιου που είχε καταστραφεί και έλειπε. Το δημιούργημα του Richter δεν είναι αναπαραστατικό αλλά αφηρημένο και η τοποθέτησή του στο ναό προκάλεσε την οργή του εκπροσώπου του θεού. Μεγαλοψυχία και ευρύτητα πνεύματος.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: