τα νεφελώματα της μνήμης και ή οι Νεφέλες της ασυνέχειας

«Ομως, φαίνεται, κάτι ήξερε για την μπογιά μας ο Αριστοφάνης και ζήταγε απ’ τους Ελληνες, αν θέλουν να ευτυχούν, να έχουν μνήμη («Νεφέλες») -πλην όμως, άτιμον πράγμα η ασυνέχεια του έθνους -πολύ ξεχασιάρα…»

Αυτά (μαζί με άλλα ωραία και καίρια) ο Στάθης στον Ναυτίλο της σημερινής Ελευθεροτυπίας (Ελπίζω ότι η αποσπασματική παράθεση δεν αδικεί το κείμενό του).

Με τσίγκλισε η αναφορά στις Νεφέλες, δεν την θυμόμουν και είπα να την βρω. Δεν την βρήκα, κι ας έκανα το κείμενο φύλλο και φτερό. Νομίζω όμως ότι βρήκα αυτό που μάλλον «γέννησε» το «παράθεμα» του Στάθη:

Αρκετά μετά την είσοδό τους στην ορχήστρα απευθύνονται οι Νεφέλες επιτέλους πια και στον Στρεψιάδη, τον δουλεύουνε ψιλό γαζί και του τάζουνε λαγούς με πετραχήλια, ήτοι γκραν σουξέ ως ρήτορα και σοφιστή, και πρώτα από όλα ότι θα γίνει ο πιο ευτυχισμένος (η μπίζουλη λέξη: εὐδαίμων) από όλους τους Αθηναίους και τους Έλληνες, αν έχει καλή μνήμη (μνήμων) και είναι διανοητής γερός (φροντιστής) και το έχει στο αίμα του να βασανίζεται (τὸ ταλαίπωρον ἔνεστι έν τῇ ψυχῇ). Όλα αυτά στις αριστοφανικές Νεφέλες 412 κ.ε.

Όλοι οι χαρακτηρισμοί ανήκουν προφανέστατα στο λεξιλόγιο της σοφιστικής και της ρητορικής και διακωμωδούνται εδώ. Όσο για το μνήμων ειδικά, δεν αναφέρεται στην ιστορική μνήμη αλλά είναι τεχνικός όρος για την μνήμη ως δεξιότητα απαραίτητη σε κάθε ρήτορα.

Είναι άτιμο πράμα αυτή η συνέχεια, κάτι σαν τις Νεφέλες τις ίδιες. Κει που νομίζεις ότι την έχεις και καμαρώνεις, τσουπ σου βγαίνει με κόκκινο από τ’ αριστερά (και καλά σου κάνει) ως ασυνέχεια· κει που νομίζεις ότι θυμάσαι, έχεις τόσο πολύ διαστρεβλώσει ό,τι «θυμάσαι», ώστε η μνήμη σου προϋποθέτει γερές δόσεις λήθης και, κάπως σχολαστικά κρίνοντας, αυθαιρεσίας.

Αν θέλουμε να μείνουμε στις αριστοφανικές Νεφέλες: αυτό το μνήμων και όλα τα υπόλοιπα του Στρεψιάδη δεν του βγήκαν και τόσο σε καλό του.

Εγώ, αν έχει οποιαδήποτε σημασία, δεν θα έμενα οπωσδήποτε στην τραγική — κυριολεκτικά — κατάληξη του Στρεψιάδη. Καλό είναι να θυμάσαι, χωρίς όμως να ξεχνάς ότι η επιλεκτικότητα και η ασυνέχεια είναι συστατικά της συνέχειας που κατασκευάζεις ενθυμούμενος/-η. Αλλά ο Ναυτίλος στο λεπτό αυτό ζήτημα ψηφίζει, ως γνωστόν, λήθη δαγκωτό.

Advertisements

2 Σχόλια to “τα νεφελώματα της μνήμης και ή οι Νεφέλες της ασυνέχειας”

  1. Πολύ εύστοχο το ποστ σου! Τέτοια γινονται, όταν παίζουμε με κάτι που δεν γνωρίζουμε… Συμφωνώ απόλυτα μαζί σου.

  2. Ναι, το παρακάνει ο Στάθης, σε λάθος κατεύθυνση νομίζω. Πρέπει όμως να παραδεχτώ πως trotz allem που λένει οι Γερμανοί τον διαβάζω ανελλιπώς, κι ας εκενυρίζομαι πολλές φορές αφόρητα μαζί του. Σήμερα για παράδειγμα στην «Ἁνάλυση στα γεγονότα» της «Ε»είναι εξαιρετικος: http://www.enet.gr/online/online_text/c=110,id=100418568
    Καλή δύναμη και καθαρό μυαλό αυτές τις μαύρες ώρες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: